Spánn tryggir sér meiriháttar styrk frá ESB fyrir 1 GW dælt geymsluverkefni

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur veitt næstum 650 milljónum evra frá Connecting Europe Facility (CEF) til 14 orkuinnviðaverkefna yfir-landamæri sem miða að því að efla afhendingaröryggi, efla samþættingu endurnýjanlegrar orku og bæta samtengingu raforkukerfa Evrópu. Tillagakallið – tengt fyrsta listanum yfir verkefni af sameiginlegum hagsmunum (PCIs) og verkefni af gagnkvæmum áhuga – fór yfir upphaflega 600 milljón evra fjárhagsáætlun.

Af heildarfjármögnuninni hefur um það bil 470 milljónum evra verið úthlutað til sex raforkuinnviðaverkefna, þar á meðal frumkvæði um snjallnet.

Stærsti einstaki styrkurinn hefur verið veittur til Spánar: 180 milljónir evra fyrir Aguayo II verkefnið, vatnsaflsvirkjun með dælu-geymslu sem er hönnuð til að auka orkugeymslugetu og styðja við samþættingu endurnýjanlegrar orku.

Repsol mun þróa verkefnið sem stækkun núverandi San Miguel de Aguayo aðstöðu í Kantabríu. Verkið felur í sér byggingu nýrra neðanjarðarvatnslagna og uppsetningu fjögurra snúningshverflaeininga, hver með 250 MW afkastagetu. Verksmiðjan sjálf verður byggð neðanjarðar, inni í fjalli, og mun nýta núverandi lón.

Samkvæmt Repsol mun Aguayo II verða önnur-stærsta vatnsaflsvirkjun Spánar og sú þriðja-stærsta í Evrópu. Með 1 GW til viðbótar af afkastagetu mun heildaruppsett afl stöðvarinnar verða 1,4 GW, með áætluð ársframleiðsla um 2.000 GWst. Verkefnið krefst fjárfestingar upp á 900 milljónir evra og er áætlað að hefja rekstur í lok árs 2030.

Önnur verkefni

Önnur raforkuverkefni sem hljóta styrki eru 104 milljónir evra fyrir stafræna væðingu og nútímavæðingu raforkuneta milli Búlgaríu og Rúmeníu og 63 milljónir evra fyrir nútímavæðingu Čierny Váh dælu-birgðastöðvarinnar í Slóvakíu, sem mun sameina stór-vatnsorka og rafhlöðugeymslu. 113 milljónum evra til viðbótar hefur verið úthlutað til að styrkja líkamlega og netviðnám mikilvægra raforkuinnviða á Eystrasaltssvæðinu, til að styðja við samstillingu raforkukerfa Eistlands, Lettlands og Litháens við meginlandsnetið í Evrópu.

Í vetnisgeiranum munu meira en 176 milljónir evra styrkja átta verkefni – fyrst og fremst á rannsóknarstigi – sem snúa að þróun vetnisinnviða yfir-landamæri. Sérstaklega hafa 120 milljónir evra verið eyrnamerkt fyrir neðanjarðar vetnisgeymslu í Gronau í Þýskalandi. Þetta er fyrsta vetnisinnviðaverkefnið sem er styrkt af framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og miðar að því að auðvelda samþættingu endurnýjanlegs vetnis á sama tíma og afhendingaröryggi í Norðvestur-Evrópu eykst.

Fjármögnunarákvörðunin var samþykkt af aðildarríkjum í janúar 2026 og verður formleg innan skamms. Styrksamningum verður stýrt af Framkvæmdastofnun Evrópu um loftslag, innviði og umhverfi (ECIEA). Nýtt CEF útkall fyrir tillögur um orkumannvirki er fyrirhugað á öðrum ársfjórðungi 2026.